Oficjalnie opieka w ciąży opiera się na podobnych zasadach w całym kraju: kobieta zgłasza się do przychodni, a ciążę prowadzi położna (więcej o tym przeczytasz w tym wpisie ).
W praktyce jednak miejsce zamieszkania ma duże znaczenie. Inaczej wygląda ciąża, kiedy większość badań i specjalistów jest blisko, a inaczej wtedy, gdy na część wizyt trzeba jechać do Reykjavíku lub Akureyri.
Dlatego jeśli mieszkasz na wsi, w małej miejscowości albo w miejscu, z którego dojazd do większego szpitala jest długi lub utrudniony, warto już na początku ciąży zapytać położną nie tylko o terminy standardowych wizyt, ale też o organizację całej opieki: gdzie wykonywane są badania prenatalne, gdzie odbywają się konsultacje specjalistyczne jeśli są konieczne.
Bliżej terminu porodu warto wrócić do tej rozmowy i dokładnie omówić dostępne porodowe opcje. Jest to szczególnie ważne, jeśli w Twojej okolicy nie ma oddziału porodowego albo jesteś w ciąży podwyższonego ryzyka. W takich sytuacjach w wielu bardziej oddalonych zakątkach Islandii konieczne może być czasowe przeniesienie się bliżej szpitala, często już na około dwa tygodnie przed planowanym terminem porodu.
Co wygląda podobnie w całej Islandii?
W ciąży niskiego ryzyka ciąża jest prowadzona lokalnie, w najbliższej przychodni. Podczas wizyt położna ocenia samopoczucie, ciśnienie, mocz, wzrastanie dziecka, położenie dziecka pod koniec ciąży oraz inne elementy ważne dla bezpieczeństwa mamy i dziecka.
Jednak na badania prentalne w między 11-14 tygodniem ciąży oraz badanie połówkowe w 20 tygodniu ciąży najczęściej trzeba dojechać do Reykjavíku albo Akureyri.
W mniejszych miejscowościach opieka położnej może być zorganizowana inaczej niż w miastach. Zdarza się, że położna nie jest dostępna na miejscu codziennie, ale dojeżdża do przychodni tylko w określone dni. Dlatego warto już na początku ciąży zapytać, jak wygląda dostępność położnej w Twojej przychodni, jak umawiane są wizyty i z kim kontaktować się w razie niepokojących objawów.
Co może się różnić w zależności od miejsca zamieszkania?
Największe różnice dotyczą przede wszystkim:
- dostępu do USG,
- miejsca wykonywania badań prenatalnych,
- możliwości porodu na miejscu,
- dostępności znieczulenia zewnątrzoponowego,
- możliwości wykonania cesarskiego cięcia,
- opieki nad wcześniakiem,
W praktyce oznacza to, że kobieta mieszkająca w Reykjavíku może mieć większość usług blisko domu, a kobieta mieszkająca na Fiordach Zachodnich, na Vestmannaeyjar albo w małej miejscowości na wschodzie lub północy kraju może potrzebować zaplanować podróże na badania albo pobyt bliżej szpitala przed terminem porodu.
Czy na Islandii obowiązuje rejonizacja?
Na Islandii nie ma rejonizacji. Możesz rozmawiać z położną o wyborze miejsca porodu i w wielu sytuacjach masz możliwość wyboru np. mieszkając na Fiordach Zachodnich możesz zdecydować się zarówno na poród w Reykjaviku, Akranes czy Ísafjörður (jeśli nie ma przeciwskazań medycznych).
Mniejsze oddziały porodowe przyjmują przede wszystkim kobiety w ciążach niskiego ryzyka. Jeśli ciąża jest bliźniacza, dziecko jest w położeniu miednicowym, poród zaczyna się przedwcześnie, występują choroby mamy, powikłania ciąży albo podejrzenie problemów u dziecka, kobieta zostanie skierowana na poród do większego szpitala, najczęściej do Landspítali w Reykjavíku lub do szpitala w Akureyri. Pamiętaj też, że nie każda porodówka oferuje dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego.
Jeśli czujesz, że chciałabyś lepiej zrozumieć dostępne opcje i spokojnie przygotować się do porodu w islandzkim systemie opieki, więcej o różnicach między porodówkami omawiam w kursie online „Rodzę na Islandii”. Kurs powstał z myślą o kobietach mieszkających w różnych zakątkach Islandii, szczególnie tych, które chcą wiedzieć, czego się spodziewać, i przygotować się do porodu na wyspie w swoim ojczystym języku.
Zwrot kosztów podróży i pobytu
Mało osób wie, że jeśli w ciąży trzeba dojeżdżać na badania, konsultacje albo przenieść się bliżej szpitala przed porodem, to jest możliwość uzyskania wsparcia finansowego i pokrycia części kosztów związanych z podróżami i/lub noclegami.
Warto dopytać położną albo lekarza pierwszego kontaktu o:
- zwrot lub częściowe pokrycie kosztów podróży w celach medycznych (Greiðsluþáttaka í ferðakostnaði innanlands)
- dofinansowanie pobytu poza domem dla osoby w ciąży (Dvalarstyrkur fyrir barnshafandi foreldri )
Możliwość zwrotu kosztów ma znaczenie, gdy mieszkasz daleko od szpitala, masz ciążę podwyższonego ryzyka, musisz wcześniej przyjechać do Reykjavíku lub Akureyri albo warunki pogodowe mogą utrudnić dojazd na badania.
